AC-Leg - Sorular ve Cevaplar:
C-Leg nedir?
C-Leg (“computerized leg” / kompütör bacak),
Otto Bock HealthCare GmbH (Duderstadt)
tarafından geliştirilen dünyanın ilk, tümüyle
mikro işlemci kontrollü diz eklemidir. İleri
derecede modern bir bacak protezinin merkezi
parçasıdır.
Diz eklemi, yürüme siklüsü süresince bilgisayar
üzerinden kontrol edilir. Hem salınım fazında
hem de duruş fazında.
C-Leg, diğer bir deyişle, sağlıklı insanlar için
son derece doğal olan ve önemli ölçüde bilinç
dışı gerçekleşen yürüme hareketlerini kontrol
eder.
C-Leg nasıl çalışır?
Diz üstünden ampute kişilerde, kullanılan protez
bacak hem diz ekleminin hem de diz altı kasların
yerini alması gerekir. Kişi protezini sadece
mevcut kalça ve güdük kasları ile idare
edebilir.
Ancak C-Leg kullanan bir kişi için gerekli tüm
ayarlamalar bir bilgisayar tarafından yapılır.
Bu sistem protez diz ekleminin fonksiyonunu
takip ve kontrol ederek protez kullanıcısına
önemli ölçüde destek verir. Diz eklemine entegre
sensörler, saniyede 50 kez, protezin yürümenin
hangi aşamasında olduğunu denetler. Sensörler
tarafından algılanan bu veriler sayesinde mikro
işlemci, bir hidrolik sistem yardımıyla diz
fonksiyonunu ayarlar. C-Leg kendini anında
kullanıcısının o anki hareketine göre ayarlar.
Hasta yürüme hızını değiştirse de. Elektronik
ayarlar protez kullanan kişiye hem ayakta
dururken hem de yürürken emniyet verir.
C-Leg, kapasitesi 30 saati aşan lityum akü ile
çalışır. Akü şarjı genelde geceleri potez
elektrik prizine takılarak yapılır.
C-Leg ne tür amputeler için uygundur?
C-Leg, vücut ağırlığı 125 kiloya kadar olan diz
üstü amputeler için uygundur ve heterojen bir
hasta grubu için tasarlanmıştır. Avantajlarından
aktif yaşayan hastalar gibi emniyet gereksinimi
yüksek yaşlı hastalar faydalanır. Yelpaze; genç
bir anne ve serbest meslek sahibi bir
işletmeciden halen aktif yaşlı insanlara kadar
uzanır.
Otto Bock HealthCare, üretici firma olarak
endikasyon tavsiyelerinden oluşan bir liste
oluşturdu. Bu liste, hasta tedavisini yapan
hekime, hastasının bu türden bir yüksek
teknolojik uygulamadan faydalanabilip
faydalanamayacağı hakkında karar vermesine
yardımcı olur. Bu listenin oluşturulmasında
bugüne kadar yapılan çok sayıda C-Leg uygulaması
ışık tutmuştur.
C-Leg ‘in geleneksel protezlerden farklı olan
özelliği nelerdir?
C-Leg, yürüme siklüsünün tüm evreleri bir
bilgisayar üzerinden kontrol edilen dünyanın ilk
bacak protezidir. Bugüne kadar sadece salınım
fazında bilgisayar kontrollü yapay diz eklemleri
vardı. Ancak çoğu salt mekanik olarak
çalışırlar.
C-Leg ‘in kullanıcısına önemli oranda konfor
sağlayan kontrolünü, sisteme entegre kompleks
bir yazılım mümkün kılar. Bu protez tekniğinde
büyük bir yenilik. Ortopedi teknisyeni artık
ince ayarları bir tornavida ile yapmıyor; bir
laptop bilgisayar üzerinden yazılım
parametrelerini ayarlıyor. Bu aşamada C-Leg
hastaya ve bireysel ihtiyaçlarına göre
ayarlanıyor. Dünyanın ilk diz eklemi protezi
olarak kullanıcısına yüksek ölçüde dinamizmi,
yüksek ölçüde emniyetle birlikte kazandırıyor.
C-Leg kullanan bir kişi proteziyle neler
yapabilir?
C-Leg farklı hızlarda yürümeyi ve normal olan
tüm hareketlerin yapılmasını mümkün kılar.
Bilgisayar ile kontrol edilen duruş fazı
emniyeti sayesinde, meyilli zeminler üzerinde
yürüme bile kolaylıkla mümkündür. Geleneksel
protezlerde bu durumlarda ayağın kayması veya
diz ekleminin içeri bükülmesi tehlikesi
büyüktür.
C-Leg daha da geliştirilerek, normal
fonksiyonlarına ikinci bir mod eklenmiştir.
Örneğin bisiklet kullanmak için özel moda geçiş
yapılabilir. Diğer bir mod sürekli ayakta
durmayı mümkün kılar. Hasta özel modu
gerektiğinde kendisi devreye sokabilir.
C-Leg protez kullanıcısına hangi avantajları
sağlıyor?
C-Leg protez kullananlar günlük yaşamlarında
normal hareket edebilirler. Geleneksel protez
kullanan kişiler gibi attıkları her adımda yapay
bacaklarına konsantre olmaları gerekmez. Kısa
adımlarla yürüyebilirler – örneğin kalabalık
ortamlarda alış veriş yaparken – ama ani bir
kararla tempolu yürüyüşe geçebilirler. C-Leg
kendini günlük yaşamın gerektirdiği koşullara
göre ayarlar. Hastanın bunun için protezini
bilinçli olarak idare etmesi gerekmez.
Örneğin engebeli bir zemin üzerinde yürürken C-Leg
‘in içerisinde bulunan bilgisayar kontrolü
otomatik olarak diz ekleminin birden bükülmesini
önler. Protez kullanan kişi artık her adımına
dikkat ederek muhtemel bir tökezlemeyi vaktinde
önlemesine gerek kalmaz.
Bir araştırmanın sonucu C-Leg protez kullanan
kişilerin yürürken çok daha az enerji
harcadıklarını ortaya koymuştur. Bu normal
kondisyona sahip protez kullanıcılarının,
geleneksel proteze kıyasla daha uzun mesafeler
yürüyebildikleri anlamına geliyor.
Akü boşaldığında ne oluyor?
Enerji kesilmesi durumunda C-Leg otomatik olarak
emniyet moduna geçer. Ancak akü boşalmadan evvel
kullanıcısını titreşim sinyalleriyle şarj
seviyesinin azaldığına dair ikaz eder. C-Leg
kullanan kişi emniyet modunda, diz eklemini
artık bükemese de emniyetle yürümeye devam
edebilir.
C-Leg ‘le bugüne kadar olan tecrübeleriniz
nelerdir?
Diz üstünden ampute 108 engelli insanla yapılan
bir anketin sonucu, C-Leg kullanmaya başladıktan
sonra neredeyse tümünün yaşam kalitelerinde
iyileşme olduğunu ortaya koymuştur. Ankete
katılanlar özellikle kendilerini daha fazla
güvende hissettiklerine vurgulamışlar. Artık
attıkları her adımda protezlerine konsantre
olmaları gerekmiyor. Yürürken kafalarını başka
konular için boş tutabiliyorlar. Merdiven,
meyilli yollar ve engebeli zeminler gibi
engelleri, bilgisayar kontrollü protezleri
sayesinde daha kolay ve güvenle aşılabiliyor.
Protez kullananların çoğunun günlük
yaşamlarındaki aktivite çapı belirgin şekilde
genişleme olmuştur.
Yapılan yürüme analizleri, doğal yürüme
görüntüsüne en fazla C-Leg ‘in yaklaştığını
ortaya koymuştur. Bir yandan daha az yorularak
daha uzun mesafeler yürüyebiliyorlar, diğer
yandan ise bedensel engelleri çevredekiler
tarafından hemen fark edilemiyor. Bu sayede
günlük yaşama, aile ve iş hayatına
entegrasyonları kolaylaşıyor.
C-Leg uygulamaları hangi ülkelerde yapılıyor?
Almanya, Amerika ve diğer ülkelerde olmak üzere
günümüzde 7000 ‘i aşkın engelli insan yenilikçi
protez teknolojisinden yararlanıyor bile. C-Leg
uygulamalarının yapılabildiği diğer ülkelerse
şunlardır: Arjantin, Avustralya, Avusturya,
Belçika, Brezilya, Çin, Danimarka, Finlandiya,
Fransa, Güney Afrika, Hırvatistan, Hollanda,
Hong Kong, İngiltere, İsveç, İsviçre, İspanya,
İtalya, İsrail, Japonya, Kanada, Kolombiya,
Kore, Lüksenburg, Meksika, Polonya, Rusya,
Tayland, Türkiye ve Yunanistan.
Bu arada C-Leg için tanınan mobilite garanti
sistemi de yeni. Otto Bock HealthCare sadece 5
yıla kadar uzatılabilen 3 yıllık bir garanti
süresi vermekle yetinmiyor aynı zamanda dünya
çapında servis imkanı da veriyor. Bunun için
farklı kıtalarda 6 adet servis merkezi kuruldu
bile. Bunlar bir bütün olarak kurulan servis
istasyonları ağının çekirdeğini oluşturuyor. C-Leg
kullanan herkes sahip olduğu uluslararası servis
belgesiyle bu ağdan faydalanma imkanına sahip
oluyor. Tatil veya başka sebeplerle uzun süreyle
yurt dışında bulunulduğunda kontrol ve bakım
işlemleri yaptırabiliyor.
C-Leg uygulamaları hangi ülkelerde yapılıyor?
Almanya, Amerika ve diğer ülkelerde olmak üzere
günümüzde 7000 ‘i aşkın engelli insan yenilikçi
protez teknolojisinden yararlanıyor bile. C-Leg
uygulamalarının yapılabildiği diğer ülkelerse
şunlardır: Arjantin, Avustralya, Avusturya,
Belçika, Brezilya, Çin, Danimarka, Finlandiya,
Fransa, Güney Afrika, Hırvatistan, Hollanda,
Hong Kong, İngiltere, İsveç, İsviçre, İspanya,
İtalya, İsrail, Japonya, Kanada, Kolombiya,
Kore, Lüksenburg, Meksika, Polonya, Rusya,
Tayland, Türkiye ve Yunanistan.
Bu arada C-Leg için tanınan mobilite garanti
sistemi de yeni. Otto Bock HealthCare sadece 5
yıla kadar uzatılabilen 3 yıllık bir garanti
süresi vermekle yetinmiyor aynı zamanda dünya
çapında servis imkanı da veriyor. Bunun için
farklı kıtalarda 6 adet servis merkezi kuruldu
bile. Bunlar bir bütün olarak kurulan servis
istasyonları ağının çekirdeğini oluşturuyor. C-Leg
kullanan herkes sahip olduğu uluslararası servis
belgesiyle bu ağdan faydalanma imkanına sahip
oluyor. Tatil veya başka sebeplerle uzun süreyle
yurt dışında bulunulduğunda kontrol ve bakım
işlemleri yaptırabiliyor.
