İçeriğe geç
Ortezler

Kondisyonlar

Nörolojik ve ortopedik durumlarda ortez ve nöromobilite yaklaşımı.

Ortez uygulamalarında kondisyona göre yaklaşım: Bacak ortezi kullanan kişinin köpeğiyle yürüyüşü

Ortez uygulamalarında kondisyona göre yaklaşım

Ortez; vücudun bir bölümünü desteklemek, hizalamak, hareketini yönlendirmek veya belirli bir hareketi sınırlamak amacıyla dıştan uygulanan tıbbi bir cihazdır. Nörolojik ve ortopedik pek çok durumda, kişinin duruşunu, yürüyüşünü ve günlük etkinliklerini desteklemek için tedavi planının bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Ortez gereksinimi her kondisyonda farklıdır. Kaslardaki güçsüzlük, denge kaybı, eklem hizasındaki bozulma ya da spastisite gibi bulguların derecesi; hangi bölgenin, hangi ölçüde ve hangi tür ortezle destekleneceğini belirler. Bu nedenle uygulama, kişinin klinik tablosuna göre bireysel olarak planlanır.

Aşağıdaki bilgiler, sık karşılaşılan bazı kondisyonlarda ortezin genel olarak hangi amaçlarla gündeme geldiğini açıklamak için hazırlanmıştır. İçerikler bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi kararı ve uygun ortez seçimi yalnızca uzman hekim değerlendirmesi ve reçetesi doğrultusunda yapılır.

Serebral palside ortezin rolü

Serebral palsi, hareket ve duruşu etkileyen; kas tonusunda, dengede ve koordinasyonda değişikliklere yol açabilen nörolojik bir durumdur. Ortez uygulamaları, tedavi ve rehabilitasyon planının tamamlayıcı bir parçası olarak değerlendirilir.

  • Ayak ve ayak bileğinin uygun konumda desteklenmesi, ayakta durma ve yürüme sırasında daha kararlı bir zemin oluşturmaya yardımcı olabilir.
  • Eklem hizasının korunması, uzun vadede oluşabilecek ikincil zorlanmaların azaltılmasında rol oynayabilir.
  • Uygulama, fizyoterapi ile birlikte ele alınır; hedefler kişinin yaşına, gelişim düzeyine ve günlük etkinliklerine göre belirlenir.

Diz osteoartritinde destekleyici yaklaşım

Diz osteoartriti, eklem kıkırdağının zamanla yıpranmasıyla ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açabilen ortopedik bir durumdur. Diz ortezleri, tedavi planının bir parçası olarak eklemi desteklemek amacıyla değerlendirilebilir.

  • Bazı diz ortezleri, eklem üzerindeki yükü yeniden dağıtarak konforu desteklemeye yönelik tasarlanır.
  • Dizin hizasının ve dengesinin desteklenmesi, günlük etkinlikler sırasında güven duygusuna katkı sağlayabilir.
  • Ortez seçimi; ağrının yeri, hareket düzeyi ve hekimin değerlendirmesi göz önünde bulundurularak yapılır.

İnme sonrası ortez gereksinimi

İnme sonrasında kol ve bacakta güçsüzlük, kas tonusunda değişiklik ve yürüyüş güçlüğü görülebilir. Ortez uygulamaları, rehabilitasyon sürecinde hareketi ve güvenliği desteklemek üzere gündeme gelebilir.

  • Ayak bileği-ayak ortezleri, yürüyüş sırasında ayağın uygun konumda tutulmasına ve daha güvenli adım atılmasına yardımcı olabilir.
  • Üst ekstremite ortezleri, eklemin uygun pozisyonda desteklenmesine katkı sağlayabilir.
  • Ortez, fizyoterapi hedefleriyle uyumlu biçimde ve süreç içinde değişen gereksinimlere göre yeniden değerlendirilir.

Edinsel beyin hasarında ortez

Edinsel beyin hasarı sonrasında ortaya çıkan hareket bozuklukları kişiden kişiye büyük farklılık gösterir. Ortez, kişinin duruşunu, dengesini ve hareketini desteklemek için bireysel olarak planlanır.

  • Kas tonusundaki değişikliklere ve eklem hareket açıklığına göre farklı ortez türleri değerlendirilebilir.
  • Amaç, günlük etkinliklerde işlevi ve güvenliği desteklemektir; uygulama rehabilitasyon ekibiyle birlikte yürütülür.
  • Gereksinimler zamanla değişebileceğinden düzenli kontroller önerilir.

Kalıtsal spastik paraparezi ve transvers miyelitte destek

Bu nörolojik durumlarda alt ekstremitede spastisite, güçsüzlük ve yürüyüş güçlüğü görülebilir. Ortez uygulamaları, ayakta durmayı ve yürümeyi desteklemek amacıyla tedavi planının bir parçası olarak ele alınabilir.

  • Yürüme cihazları ve ayak bileği-ayak ortezleri, adım güvenliğini ve dengeyi desteklemeye yönelik değerlendirilebilir.
  • Spastisitenin derecesi, ortezin türünü ve destek düzeyini belirleyen etkenlerden biridir.
  • Uygulama; hekim, fizyoterapist ve ortez-protez teknisyeninin katıldığı bir ekip çalışmasıyla planlanır.
Süreç

Uygulama süreci

1

Hekim Reçetesi / Raporu

Uygulama, uzman hekim tarafından düzenlenen reçete veya rapor ile başlar. Reçetesiz/raporsuz uygulama yapılmaz.

2

Değerlendirme ve Ölçü

Kişinin durumu değerlendirilir; ısmarlama üretim için ölçü alınır ve hizmet planı hazırlanır.

3

Üretim ve Prova

Kişiye özel protez/ortez üretilir; prova aşamasında uyum ve hizalama yapılır.

4

Uygulama ve Kullanım Eğitimi

Uygulama yapılır; kullanım, temizlik ve bakım anlatılır.

5

Takip

Uygulama sonrası kontrol ve bakım-onarım için takip sağlanır.