Bacaklar ve dizler her gün yüksek bir performans sergiler; kişinin bir yerden başka bir yere hareket etmesini ve merdiven inip çıkmak gibi günlük işleri yapmasını sağlar. Diz kireçlenmesi (osteoartrit) gibi eklem hastalıkları veya bağ yırtıkları gibi yaralanmalar hem ağrıya yol açabilir hem de hareket kabiliyetini ciddi şekilde kısıtlayabilir. Bu gibi durumlarda ortotik cihazlar, yükü hafifleterek ve etkilenen bölgeyi stabilize ederek ya da hareketlendirerek destek sağlayabilir.
Diz Ortezleri ve Destekleyicileri Nedir?
Diz ortezleri ve destekleyicileri, kas-iskelet sistemi bozukluklarından etkilenen kişilere koruma, destek ve ağrı hafifletme sağlamayı amaçlayan cihazlardır. Bacağın veya dizin desteklenmesine, stabilize edilmesine, rahatlatılmasına ve hareketlendirilmesine yardımcı olurlar. Tüm bacağı sabitlemek için tasarlanmış özel ortezler de bulunur.
- Ortezler, plastik veya metalden yapılmış çubuklar, eklemler veya üzengiler gibi rijit fonksiyonel elemanlar içerir; bunun yanında esnek elemanlar da barındırabilir.
- Destekleyicilerde esnek, elastik kumaşlar kullanılır. Günlük destekleyiciler genellikle ped adı verilen elastik eklentiler içerir.
- Pedler, etkilenen eklemi destekler ve kompresyon yoluyla tahriş, şişlik ve iltihabı azaltmaya yardımcı olur.
Kullanım Alanları
Bir diz ortezi çok çeşitli tanılar için faydalı olabilir. Bacak ve diz ortezleri genellikle fonksiyonel yaralanmalar ile diz kireçlenmesi veya bağ yırtıkları gibi durumlar için reçete edilir. Eklemleri desteklemeye yardımcı olur ve etkilenen bölgeyi kısmen veya tamamen hareketlendirebilir.
- Bazı diz destekleri, diz kireçlenmesinin tedavisinde yardımcı olabilir.
- Esnek destekleyiciler, diz ağrılı veya zayıf hissettiğinde hareket özgürlüğü sunarken eklemi destekler; ayrıca şişlik, efüzyon ve iltihabın azaltılmasına katkıda bulunur.
- Ortezler, bir spor yaralanması iyileştikten sonra bile ekstra stabilite ve koruma sağlayan cihazlar olarak kullanılabilir; dizin geriye aşırı açıldığı durumlarda diz hiperekstansiyon ortezleri gibi özel çözümler değerlendirilebilir.
Destekleyiciler, elastik yapıları nedeniyle spor faaliyetleri için sıkça tercih edilen bir seçenektir.
Nasıl Kullanılır?
Diz destekleyicileri ve ortezleri etkilenen vücut bölgesine, kıyafetin üzerine veya doğrudan cilde takılır. Cihaz ilgili bölgeye yerleştirilir ve cırt cırt bantlar, kayışlar ya da plastik klipsler aracılığıyla sabitlenir.
Şekil ve boyut açısından bir ortez tam oturmalı; ne çok gevşek ne de çok sıkı hissettirmelidir. Cihaz düzgün oturmazsa işlevini yerine getiremez ve en kötü durumda kan dolaşımını etkileyerek şişlik ve ağrıya neden olabilir. Bu nedenle hem güvenli hem de rahat bir oturuş sağlamak önemlidir.
Kullanım Süresi ve Bakım
Kullanım süresi kişinin durumuna ve uzman değerlendirmesine göre belirlenir. Bir yaralanmanın tedavisinin başlangıç aşamasında, cihazın kullanımına ilişkin talimatlara dikkatle uyulmalıdır.
- Ortezler genellikle gece takılmaz; ancak istisnai durumlarda gece kullanımı önerilebilir.
- Herhangi bir ağrı veya rahatsızlık durumunda nedenin netleştirilmesi için bir uzmana başvurulmalıdır.
- Bir diz eklemi yaralanması iyileştikten sonra da destekleyici veya ortez kullanımına devam edilmesi, dizin zorlanmaya veya aşırı yüklenmeye karşı korunmasına yardımcı olabilir.
- Yaralanmanın şiddetine bağlı olarak düzenli kontroller gerekebilir.
Ortotik bir ürünün seçimi ve uygulaması, uzman hekimin reçetesi ve raporu doğrultusunda, deneyimli bir ortez uzmanının değerlendirmesiyle yapılmalıdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurmanız gerekir.
