İçeriğe geç
Ortezler

Ortez Tipleri

Anatomik kapsamına ve çalışma biçimine göre AFO, dinamik AFO, KAFO ve mikroişlemci kontrollü KAFO sınıfları.

Anatomik kapsamına ve çalışma biçimine göre ortez tipleri: Uyluk bölümünden ayak tabanına uzanan, diz ve ayak bileği eklemleri görülen KAFO

Anatomik kapsamına ve çalışma biçimine göre ortez tipleri

Ortezler, uygulandıkları vücut bölgesine ve amaçlarına göre farklı gruplara ayrılır. Her ortez tipi; desteklenecek eklemin özelliklerine, hareketin yönlendirilme ya da sınırlanma gereksinimine ve kişinin günlük etkinliklerine göre tasarlanır.

Bir ortezin görevi yalnızca desteklemek değildir; duruşu düzeltmeye yardımcı olmak, eklem hizasını korumak, belirli bir hareketi kolaylaştırmak ya da zorlayıcı hareketleri sınırlamak da olabilir. Bu nedenle aynı vücut bölgesi için farklı yapıda ortezler bulunabilir.

Aşağıdaki başlıklar, sık kullanılan ortez gruplarını genel hatlarıyla tanıtmak için hazırlanmıştır. Hangi bölgeye hangi ortezin uygun olduğu, uzman hekim değerlendirmesi ve reçetesi doğrultusunda kişiye özel olarak belirlenir.

Ayak bileği ve ayak ortezleri

Ayak bileği ve ayak bölgesine yönelik ortezler, yürüyüş sırasında ayağın uygun konumda tutulmasına ve dengenin desteklenmesine yardımcı olmak üzere tasarlanır. Farklı yükseklik ve sertlik seçenekleriyle bulunabilir.

  • Ayak bileği-ayak ortezleri (AFO), ayak düşmesini yönetmeye ve adım güvenliğini desteklemeye yönelik değerlendirilebilir.
  • Dinamik AFO tasarımları (DAFO), yürüyüş sırasında kontrollü esneklik ve kişiye özel hizalama sağlamak üzere planlanabilir.
  • Tabanlıklar ve destekleyici çözümler, ayak tabanındaki yük dağılımını desteklemek için kullanılabilir.

Kol ve omuz ortezleri

Üst ekstremiteye yönelik ortezler, omuz ve kol bölgesindeki eklemleri uygun konumda desteklemek veya belirli hareketleri sınırlamak amacıyla kullanılabilir.

  • Omuz ortezleri, eklemin uygun pozisyonda tutulmasına ve dinlenmesine katkı sağlayabilir.
  • Kol ortezleri, hareketin yönlendirilmesi ya da belirli bir açıda desteklenmesi için tasarlanabilir.
  • Uygulama, kişinin klinik durumuna ve rehabilitasyon hedeflerine göre planlanır.

Boyun ve sırt ortezleri

Servikal ve gövde ortezleri, boyun ve omurga bölgesini desteklemek, duruşu korumaya yardımcı olmak veya belirli hareketleri sınırlamak amacıyla kullanılabilir.

  • Servikal ortezler, boyun bölgesinin desteklenmesi ve hareketin sınırlanması için değerlendirilebilir.
  • Gövde ortezleri, omurganın uygun hizada desteklenmesine katkı sağlayabilir.
  • Skolyoz gibi durumlarda kullanılan ortezler, kişiye özel ölçü ile hazırlanır ve düzenli kontrol gerektirir.

El ortezleri ve destekler

El ve el bileği ortezleri, küçük eklemleri uygun konumda desteklemek, dinlendirmek veya belirli hareketleri kolaylaştırmak amacıyla kullanılabilir.

  • El bileği ortezleri, eklemin uygun pozisyonda tutulmasına ve dinlenmesine yardımcı olabilir.
  • Parmak ve el ortezleri, işlevi desteklemeye ya da eklemi korumaya yönelik tasarlanabilir.
  • Uygulama, elin işlevsel gereksinimlerine ve kişinin günlük etkinliklerine göre belirlenir.

Kalça, bacak ve diz ortezleri

Alt ekstremiteye yönelik ortezler, kalça, diz ve bacak bölgesini desteklemek, hizayı korumak veya hareketi yönlendirmek amacıyla kullanılabilir.

  • Diz ortezleri, eklemin desteklenmesi ve dengenin korunması için farklı yapılarda bulunabilir.
  • Diz-ayak bileği-ayak ortezleri (KAFO), diz eklemini de geçerek alt ekstremiteyi daha uzun bir hat boyunca destekler.
  • KAFO sistemleri kilitli, duruş kontrollü veya mikroişlemci kontrollü diz eklemleriyle yapılandırılabilir.
  • Kalça ortezleri, eklemin uygun konumda tutulmasına katkı sağlayabilir.
  • Kalça eklemini de geçen uzun sistemler HKAFO olarak ayrı bir anatomik sınıfta değerlendirilir.
Süreç

Uygulama süreci

1

Hekim Reçetesi / Raporu

Uygulama, uzman hekim tarafından düzenlenen reçete veya rapor ile başlar. Reçetesiz/raporsuz uygulama yapılmaz.

2

Değerlendirme ve Ölçü

Kişinin durumu değerlendirilir; ısmarlama üretim için ölçü alınır ve hizmet planı hazırlanır.

3

Üretim ve Prova

Kişiye özel protez/ortez üretilir; prova aşamasında uyum ve hizalama yapılır.

4

Uygulama ve Kullanım Eğitimi

Uygulama yapılır; kullanım, temizlik ve bakım anlatılır.

5

Takip

Uygulama sonrası kontrol ve bakım-onarım için takip sağlanır.