Kalça eklemi, insan vücudundaki büyük eklemlerden biridir; pelvis ile uyluk kemiğini (femur) birbirine bağlar, ikisi arasında akıcı hareket sağlar ve yürüme ile koşmada temel rol oynar. Bu nedenle doğuştan gelen veya sonradan oluşan kötü pozisyonlar, yaralanmalar ya da eklemdeki aşınmalar hareketliliği önemli ölçüde etkileyebilir. Tanıya bağlı olarak bir kalça desteği veya kalça ortezi, kötü pozisyonun düzeltilmesine yardımcı olabilir; hareket düzenlerini koruyabilir veya kolaylaştırabilir.
Kalça Ortezi ve Kalça Desteği Nedir?
Kalça ortezi, vücut dışında kullanılan tıbbi bir cihazdır. Etkilenen bölgeyi stabilize etmek, kontrol etmek veya düzeltmek için tasarlanır. Hangi tür ortezin uygun olduğu tanıya ve belirtilere göre belirlenir ve uygulama, uzman hekim reçetesi ile ortez uzmanının değerlendirmesi doğrultusunda yapılır.
- Kalça abdüksiyon ortezleri: Belirli hareket düzenlerini önleyen abdüksiyon pedlerine sahiptir; yürürken, ayakta dururken ve otururken stabiliteyi artırır. Gerekli stabilite sağlanamadığında kalça-diz ortezi veya kalça-diz-ayak bileği-ayak ortezi (HKAFO) gerekebilir.
- Kalça destekleri: Ortezlere göre daha esnektir ve yüksek ya da yarı esnek malzemelerden yapılır. Eklemi hafifçe sıkıştırıp sınırladıkları için stabilize edici etki gösterir; genellikle eklem üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla, mevcut bir şikâyetin tedavisinde veya önleyici tedbir olarak kullanılır.
Ne Zaman Kullanılır?
Kalça ortezleri öncelikle akut ağrı veya rahatsızlığı gidermek ya da kalçadaki kötü pozisyonları düzeltmek için kullanılır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:
- Serebral Palsi (SP): Sinir ve kas sistemlerini etkileyen bu durumda, bacakların çaprazlanmasına yol açan spastik kasılmalar ("makaslama yürüyüşü") görülebilir. Abdüksiyon pedleri dizlerin çaprazlanmasını önler; ayakta durma, oturma ve yürüme sırasında stabilite sağlar.
- Tekerlekli sandalye kullanımı: Geçici veya kalıcı olarak tekerlekli sandalye kullanan kişilerde, entegre pedler oturma alanını genişletir ve ayrı abdüktör ihtiyacını azaltabilir.
- Kalça displazisi: Asetabulumun şekil veya gelişim bozukluğu olan bebeklerde, çoğunlukla rahim içindeki yetersiz alan ya da elverişsiz pozisyondan kaynaklanır. Bu durum tedavi edilebilir; uygun bir ortez, eklemin düzgün gelişip olgunlaşması için ideal pozisyonda hizalanmasına yardımcı olur. Bebeklerde kalça fleksiyon ve abdüksiyon ortezleri bu amaçla kullanılır.
- Ameliyat sonrası: Kalça destekleri, örneğin protez bir kalça eklemiyle değiştirme ameliyatının ardından kullanılabilir.
Nasıl Kullanılır?
Ortez, ortez uzmanı tarafından kişiye göre ayarlanır ve doğru şekilde nasıl takılacağı konusunda bilgilendirme yapılır. Kısa bir alışma süresinden sonra takıp çıkarmak genellikle kolaylaşır. Bazı modeller entegre fermuar gibi çözümlerle kullanım kolaylığı sunar; esnek ve nefes alabilen malzemeler, uzun süreli kullanımda konforu destekler.
Uygun ortez veya destek seçimi; tanı, yaş ve klinik duruma göre değişir. Bu nedenle cihazın türü ve kullanım süresi, ilgili uzman hekimin reçetesi ve ortez uzmanının değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurmanız gerekir.
